पानी पकाऊ, बैगुनी फकाऊ मायाँलु « janaaastha.com
५ असार २०७८, शनिबार

पानी पकाऊ, बैगुनी फकाऊ मायाँलु



एउटा हँसाउने सिरियलको एक एपिसोडमा डोको बोकेकी गृहिणीले यो गीत गुन्गुनाएको सुनिन्छ – ‘ठूलै घरमा दिए भन्ने बइन छ, पानी खाने लोटा नि रइन्छ ।’

मेरा बाबै, यत्रो ठूलो पार्टी ! सिंगो एसियामा चिनियाँ कम्युनिष्ट पार्टीपछिको ठूलो कम्युनिष्ट पार्टी । तीन लाखभन्दा धेरै संगठित सदस्य । सत्र सत्र वर्ष, चौध चौध वर्ष जेल बसेका, अनेकौं पटक जेल परेका, कठोर यातना खाएका नेताहरूको धनी । माक्र्सवादको सृजनात्मक प्रयोग गरौं भन्ने, समाजवादको आधार तयार खडा गर्ने ध्येय बोकेको विशाल पार्टी । कहाँ छैन यो ?

शिक्षक, विद्यार्थी, मजदुर र किसानमा त छ छ । आमा समूहमा छ, वन उपभोक्ता समूहमा छ, भूतपूर्व सेना र पुलिसमा छ, टोल विकास समितिमा छ, बस र ट्रकमा छ, रिक्सामा समेत छ, अरूको त कुरै छाडौं, सर्वत्र छ । तर, ठूलो घर भएर पनि घरमा पानी खाने लोटासमेत नभएको भनेजस्तो न त पार्टी चलाउने ढंग रहेछ न सरकार चलाउने ।

पार्टी अस्तव्यस्त, सरकार पनि भद्रगोल । पार्टी दुई फ्याक छ, सरकार झेंक्रोमा अडेको छ कुभिण्डो जस्तो । यसरी चल्छ पार्टी र सरकार ? चलाउने यसैगरी हो ? ठूलो हुनुको केही अर्थ रह्यो त ? हल्ला मात्रै ठूलो ।

यसरी भाँती नमिलेका काम, कुरा त कति छन् कति । यस्तै भाँती नमिलाउनाले यो गञ्जागोल भएको छ । जन्मजातै अखिल हुन् कि जस्ता, जन्मजातै माले हुन् कि जस्ता, जन्मजातै एमाले हुन् कि जस्ता, जन्मजातै नेकपा (नेकपा ) हुन् कि भनेजस्ता हजारौं, लाखौं होनहार नेता–कार्यकर्ता छन् पार्टीमा ! जस्तो भाँडो उस्तै पानीको आकार भनेजस्तो नेकपा हुँदा नेकपा र एमाले हुँदा फेरि एमाले नै हुन सक्ने लाखौं नेता–कार्यकर्ता छन् देशैभरि तर सांसद को बन्छ त भन्दा– वली ! मन्त्री र सल्लाहकार को बन्छ– दुगड ! राजदूत को बन्छ त भन्दा राणा ! (नाम लिएका कसैसँग पनि ब्यक्तिगत रिसराग केही छैन है) ।

योजना आयोगमा को त ? उही! राष्ट्र बैंकमा को त ? उही ! मन्त्री को त ? उही ! सल्लाहकार को त ? उही ! र, राजदूत पनि उही, कहीँ–कतै कुनै दुनियाँमा हुन्छ यस्तो ? तर, भयो हामी कहाँ । यसरी काखी च्यापेर भाँती नपु¥याएपछि के हुन्छ त भन्दा यस्तै विग्रह हुन्छ, कलह हुन्छ र फुट हुन्छ ।

समाजवादको आधार निर्माण गर्ने, समृद्धि हासिल गर्ने ध्येय छ पार्टीको । नारा पनि उसै मुताविकको छ – ‘सुखी नेपाली, समृद्ध नेपाल !’ साँच्चिकै यो ध्येय हासिल गर्ने मनशाय हो भने त ठुल्ठूला काम नै गर्नुपर्छ । असाधारण काम गर्नुपर्छ । रातदिन नभनी खट्नुपर्छ । तर, हाम्रोजस्तो फुर्के समाजमा सानै र झिना मसिना काम गरेर पनि के–के न गरें भन्दै गुड्डी हाँक्न सकिन्छ । र, मान्छेले पत्याएर त्यसको प्रशंसा नै गर्छन् ।

चुच्चे रेल र पानीजहाजको फोटो हेरेर तारिफ गरेकै छन् । खासमा तुइनलाई विस्थापित गरेर सबै ठाउँमा झोलुंगे पुल हालिदिएको भए ती तुइनमा झुण्डिएर यात्रा गर्ने सबैको निम्ति तुइन विस्थापन नै समाजवादको आधार हुन्थ्यो । पानीजहाज माग्दैनथे तिनले । स्कुलका भवनमा छानो हाली नचुहिने बनाई, सबै स्कुलमा शिक्षकको दरबन्दी पूरा गरी नियमित तरिकाले सबै बालबालिकाले पढ्न सक्ने अवस्था बनाइदेको भए जनवादी शिक्षा त्यही हुन्थ्यो तिनका लागि । बोर्डिङ स्कुलको माग गर्थेनन् कसैले ।

वडा वडामा स्वास्थ्य चौकी बनाई सुत्केरी हुन सक्ने, सिटामोल र जीवनजल सहजै पाउन सकिने व्यवस्था गरेको भए तिनका निम्ति त्यो नै मेडिकेयर फर अल हुन्थ्यो । फाइभस्टार हस्पिटल माग्दैनथे । किसानले उत्पादन गरेका दूध, तरकारी र फलफूल तोकेको मूल्यमा मण्डीमा नै बिचौलियाले खरिद गर्नुपर्ने, किसानका घर गएर भावनात्मक कालोबजारी गरी सस्तोमा किन्न नसक्ने व्यवस्था गरिदिएको भए किसानका निम्ति त्यो नै समाजवादको आधार हुन्थ्यो ।

कुनै जमिन्दारी माग्ने थिएनन् किसानले । यस्ता स–साना धेरै कुरा थिए र छन् । चित्र हेरेर फुर्किने हाम्रानिम्ति यी र यस्तै–यस्तै सामान्यभन्दा सामान्य कुरा गरिदिएको भए जनताले समाजवादको आधार होइन कि धरहरा नै ठडिएको मान्थे । तर, ध्येय त अर्कै रहेछ– राम जन्मभूमिमा मूर्ति खडा गर्ने, आकाशबाहेक केही नदेखिने धरहराको आधार खडा गर्ने । यस्तो भएपछि समाजवादको आधार निर्माण कसरी हुनु ! भएन ।

समस्या एक ठाउँमा आएर संकेन्द्रित भएको छ । राजनीतिक समस्या, सुशासनका समस्या, अर्थतन्त्रका समस्या, नैतिक मूल्य, मान्यता र संस्कृतिका समस्या टाढैबाट देखिन्छ एकै ठाउँमा चुलिँदै गएको । तर, यो कुरा मान्न तयार छैन जहाँ यो संकेन्द्रित हुँदै गइरहेको छ त्यो । बरु ऊ समस्या अन्यत्र देखिरहेको छ । यस्तो जिद्दी र ठुल्दाइ प्रवृत्तिले पार्टीलाई त विसर्जनमा लैजाने भयो भयो देशलाई समेत अन्योल र अस्थिरताको यात्रातिर हिँडाइरहेको छ । यो यात्रा कहाँसम्म पुगेर टाइटानिक हुने हो यसै भन्न कठिन छ ।

एउटा अन्तर्वार्तामा नेकपा (एमाले) का उपमहासचिव घनश्याम भुसालले भनेको ‘कसैले माने पनि र नमाने पनि मेरो पार्टीको अध्यक्ष कमरेड केपी ओली नै हो’ र ‘उहाँ सहितकै बलियो नेकपा (एमाले) बनाउने हो’ भन्ने कुरा महत्वपूर्ण छ । यो कुरालाई ध्यानमा राखेर हेर्दा पार्टी र आन्दोलनलाई जोगाउन अरू केही नत्यागी हठ मात्रै त्यागे हुने भन्ने मनशाय देखिन्छ उहाँहरूको ।

आधा कार्यकाल प्रचण्डले त्यागेर गुन लगाएकै हुन् । अरूले पनि सबै त्याग्छौं खुट्टा टेक्न पाँचगाउँ देऊ भनेकै छन् । प्रधानमन्त्री र अध्यक्ष दुबैमा रहेर बाँकी कुरा शेयर गरी अघि बढ्न सकिन्न होला र ? माफ गर्ने, क्षमा दिने, हात मिलाउने त ठूलाले, जेठाले, अगुवाले, लिडरले होला नि ? एउटा नेपाली लोकगीत यस्तो छ– ‘पानी पकाएर बाक्लो हुन्न, बैगुनीलाई फकाएर आफ्नो हुन्न’ कुरा यस्तै हो त उसोभए ? साँच्चिकै बैगुनी नै हो त? नफकिने नै हो त ?
बिट मार्दै गर्दा यस्तो,

उहिले उहिले गाउँमा अनेरास्ववियुको सदस्य हो भनेपछि, कम्युनिष्टको समर्थक हो भनेपछि त्यसको भिन्दै इज्जत हुन्थ्यो । अखिल हुँ भन्दा, कम्युनिष्ट समर्थक हुँ भन्दा गर्व र गौरवको अनुभूति हुन्थ्यो । यिनीहरू अनुशासनमा बस्छन्, कसैको अहित हुने काम गर्दैनन्, सत्य बोल्छन् भन्ने बयान थियोे । कम्युनिष्टले काम गरेर, पसिना बगाएर खान्छन्, ठगी, बेइमानी गर्दैनन् भन्थे । साँझ परेपछि ज्ञानगुनका कुरा सुनाउन, सिकाउन आउँथे ।

अन्याय र अत्याचार, शोषण दमन भनेको के हो र यस्तो कसले गर्छ भनेर व्याख्या गर्थे घरमा आएका बखत । कम्युनिष्ट बन्नुपर्छ भनेर घण्टौं कुरा सुनाउँथे वाक्कै लाग्नेगरी । नौलो जनवादी क्रान्ति गर्नुपर्छ, सबै समान हुने व्यवस्था साम्यवाद ल्याउने हो भन्थे । तर अहिले त्यस्तो छैन । के कांग्र्रेस, के कम्युनिष्ट सबै उस्तै, खानका काल भन्छन् अहिले त गाउँघरमा । कसैको कुनै पुछनी हुन्न । चिया पनि सोध्दैनन् ।

विद्यार्थी नेता अरे, सिंगै घर भाडामा लिएर बसेको छ सहरमा, कहाँबाट ल्याउँछ होला पैसा भन्छन् ! फलानो त नौ महिना मात्रै मन्त्री भएको थियो तर घडेरी किनेर घरै पनि पो बनाइसकेछ । कसरी बनायो होला नि भनेर भन्छन् । अब लुम्बिनी र गण्डकीको यो नैतिकहीन, मूल्यहीन, अराजनीतिक हर्कतबारे सुनेपछि त झन् के भन्लान् ? झुटको के कुरा गर्नु ‘झुट बोले कौवा काटे ।’ यो पुरानो गौरव अब फर्किन्न नै ! दुःख यसैमा छ !

Tags :

प्रतिक्रिया दिनुहोस !

सम्बन्धित खबरहरु

“जीरो ईरोर (डिफेक्ट्) सिण्ड्रोम” बाट ग्रसित नेपाली सेना
दलाए दलाए, अन्तिममा ढलाए
अष्ट्रेलियाको भन्दै सुर्खेतको बाँड्दै
बाढी, पहिरोमा हालसम्म १५ को मृत्यु, १६ घाइते, २५ बेपत्ता
Add

Scroll Up