माधवतिर कति लागे, एमालेमै कति अडे « Jana Aastha News Online
Logo
१५ आश्विन २०७९, शनिबार
|  Sat Oct 1 2022
Logo
१५ आश्विन २०७९, शनिबार
|  Sat Oct 1 2022

माधवतिर कति लागे, एमालेमै कति अडे

प्रकाशित मिति :  ९ भाद्र २०७८, बुधबार १४:३०


कोही नेता यता–उता होलान्, तर देशको सबभन्दा ठूलो दल नेकपा (एमाले) को विभाजन कतैबाट पनि नरोकिने नै भएपछि कार्यकर्ताहरू आशाका विभिन्न त्यान्द्रो बुन्दै एकताका सम्भावनाबारे चर्चा गरिरहेका छन् ।

नेताहरू तत्काल एक ठाउँमा बस्न नसक्दा पार्टी विभाजित भए पनि अन्तिम आशाको त्यान्द्रोको रुपमा आसन्न स्थानीय तहको निर्वाचन हुन सक्ने झिनो आस पनि छ । ०५४ मा जस्तो पार्टीले एकछत्र चुनाव जित्ने अवस्था अब रहेन । ०७४ को स्थानीय चुनावमा माओवादी र कांग्रेस मिलेर लड्दा पनि एमाले बहुमतसहित अगाडि बढेकै हो । त्यसपछिको प्रतिनिधिसभा निर्वाचनमा माओवादीसँग गठबन्धन गर्दा झण्डै दुई तिहाईको परिणाम आयो । अब विभाजन भएरै चुनावमा जाने हो भने ०५४ देखि ०७४ सम्मका विजय श्रृंखला दन्त्यकथाजस्तो हुने खतरा छ ।

राजनीतिलाई हरेक हण्डर, ठक्करहरूले एउटा निश्कर्षमा पु¥याउँछ । नेताहरूको इगोलाई तलको अनुभूति वा दबाबले एक ठाउँमा उभ्भिन बाध्य बनाउँछ । त्यसकारण स्थानीय तहको निर्वाचन परिणामले एमाले नेताहरूलाई एकपटक ठण्डा दिमागले सोच्ने ठाउँमा पु¥याउला भन्ने कार्यकर्ता पंक्तिको प्रारम्भिक अनुमान छ ।

निश्चित के छ भने, यो विभाजन तल–तलसम्म धाँजा फाट्ने गरी पुग्छ । कांग्रेसले जनमत बृद्धि गर्न अतिरिक्त मिहिनेत गर्नै पर्दैन । कतिपय ठाउँमा माधव पक्षले आफू जित्न नसके पनि ओली पक्षलाई हराउन सक्छ । अहिले पनि माधव नेपालको एकीकृत समाजवादी पार्टीसँग ३२ जिल्लाको निर्वाचित एमाले नेतृत्व छ । विगतमा एमाले एक हुँदै भएका जिल्ला अधिवेशनहरूबाट निर्वाचित कमिटी हुन् ती । जाजरकोट र सुर्खेतमा समीकरण सामान्य फेरिएको छ ।

तर, निर्वाचित ३९ मध्ये ७ अध्यक्ष गुमाएर पनि ती जिल्ला कमिटीहरू माधव नेपालसँगै छन् । ०४८ सालदेखि चुनाव जित्दै, पञ्चायतकालदेखि नै विद्रोहको आवाज घन्काउँदै आएका विरोध खतिवडाहरू अहिलेसम्म मन्त्री भएनन् । तर, कोहीप्रति बफादार भएकै नाममा पार्टीको आन्तरिक निर्वाचन हारेका महेश बस्नेत, गोकुल बाँस्कोटा केन्द्रीय सदस्य, अनेकौँ विभागका इञ्चार्ज र मन्त्री भए । निरु पाल, कोमल वलीहरूले मौका पाउँदै आए । अपमानका पुराना श्रृंखला अब न्यायमा परिणत हुन्छ भन्ने आशाका साथ थुप्रै एमाले कार्यकर्ता माधवतिर लागेका छन् ।

स्थानीय तहतिर हेर्दा एउटै वडामा वार्षिक २ करोड बजेटको चलखेल हुन्छ । सामान्य गाउँपालिकामा पनि कम्तीमा ९ वडा र २५ करोड बजेट हुन्छ । ती बजेटबाट पाँच वर्षसम्म तलब, सुविधा, गाडी, घोडाको लाभ ओलीतिरको सानो पंक्तिले पाउँदै आयो । नपाएको पंक्ति पाँच वर्षदेखि कुण्ठित हुँदै आयो । स्वाभाविक हो, नपाउने पंक्ति असन्तुष्ट हुन्छ नै । उनीहरू अर्को पार्टीबाट भए पनि चुनावमा उठ्न र जित्नका लागि कस्सिने नै भए । त्यसमाथि केपी ओलीसँग ठेक्कापट्टा, ढुंगा, गिट्टी बालुवा, क्रसरवालादेखि जग्गा, सेना, प्रहरीका निम्ति गोलीगठ्ठा टेलिफोन ट्यापिङ डिभाइस, हेलिकोप्टर भिडाउने दलालसम्मको डरलाग्दो घेराबन्दी छ ।

तिनले मच्चाएको आतंक नरुचाउने पंक्तिचाहिँ माधव नेपालसँग छ । अर्थात्, अवसर नपाएको वैचारिक पंक्ति त्यहाँ छ । ओलीले युवराज खतिवडा, अर्जुन कार्कीहरूलाई च्यापे । झापा आन्दोलनको विरासतमा विकास भएका नेता र कार्यकर्ताहरू ओलीकालमा हराए–बिलाए । कम्युनिष्ट पार्टीका निष्ठावान कार्यकर्ता नेतालाई ‘आइ लभ यु’ भनेर पछि लाग्दैनन् । केपीलाई त्यसो नभन्ने मान्छे मन नपर्ने, ‘जी–हजुरी’ र एस्कर्टिङ गर्ने, अग्लो र आरामदायी कुर्सी राखिदिनेकै झुण्ड चाहिने । त्यही भएर उहाँले आजसम्म फरक विचारका नेतालाई साथमा लिन चाहनु भएन । त्यसैले कथंकदाचित केपीले १० बुँदे सहमतिमा चल्छु नै भन्नुभएछ भने पनि त्यो वडा, गाउँपालिका र जिल्लासम्म त पुग्ला ।

तर, प्रदेश र केन्द्रमा ढिम्किने सम्भावना छैन । किनभने, उहाँलाई आफू निर्विकल्प हुनु छ । अबको महाधिवेशनमा केपीलाई च्यालेञ्ज गर्नेहरू पार्टीभित्र खासै छैनन् । त्यहाँभित्र पनि एकता पक्षधर केही नेता त छन् । तर, माधव हुँदा तलको कुरा उठाइदिने नेता थिए भने अब सामुहिकता टुट्दा बार्गेनिङ शक्ति कमजोर हुने भयो ।

समस्या ओलीकै समूहमा पनि छ । कञ्चनपुरका निर्वाचित अध्यक्ष तारा लामा ओलीतिरै छन् । विगतमा एकता हुँदा उक्त जिल्ला माओवादीको भागमा प¥यो । अध्यक्ष नपाएको पार्टीको अध्यक्ष सचिव हुने मापदण्डअनुसार त्यहाँ अध्यक्ष भए, वीरबहादुर थापा र तारा सचिवमा झरे । पुस ५ पछि थापा ओलीसँगै रहे । अहिलेसम्म एमाले अध्यक्ष वीरबहादुर छन् । ताराचाहिँ ‘०७५ जेठ २’ भन्दै आफू अध्यक्ष भएको दाबी गर्दै छन् । जेठ २ मा फर्कंदा तारालाई अध्यक्ष बनाउनुपर्ने हुन्छ । त्यस्तोमा वीरबहादुरले के गर्छन् ?

अर्कातिर, माधव नेपालले गठन गर्नुभएको नेकपा (एकीकृत समाजवादी) मा नगएर ओलीतिरै रहने नेतामध्ये प्रदेश १ मा भीम आचार्य, कर्णालीमा युवराज ज्ञवाली, सुदूरपश्चिममा भीम रावल पार्टी इञ्चार्ज हुन् । के ओलीले पर्सिदेखि ती इञ्चार्जसिप कायम राख्नुहोला ? १५ मतले महासचिव हारेका सुरेन्द्र पाण्डेको व्यवस्थापनप्रति उहाँ चिन्तित हुनुहोला ? किनभने, सुरेन्द्रले हिक्मत कार्कीहरूलई मिलेर केपी कमरेडको सरकार जोगाउनुपर्छ भनेकै हुन् ।

भीम रावल, जो एक्लै पनि सुदूरपश्चिममा सरकार बनाउन सक्ने नेता मानिन्छन् । उनीहरूको हकमा के हुन्छ ? अनि, अबको ध्रुवीकरणमा घनश्याम भूषालको भूमिका के हुने ? अष्टलक्ष्मी र किरण गुरुङको इञ्चार्ज कसरी कायम हुने ? लेखराज भट्ट र मणि थापाको जिम्मेवारी के रहने ? ओलीकै गृहजिल्ला झापमा १७ वर्ष जेल बसेका नरेश खरेलको उपस्थितिबीच बेद रेग्मीको नेतृत्वमा माधव खेमाको कमिटी बनेको छ ।

मोहनचन्द्र अधिकारी, मोदनाथ प्रश्रित, कमल कोइरालाजस्ता सक्रिय राजनीतिबाट ‘रिटायर्ड’ नेताहरू अहिले माधव पक्षको समर्थन गर्दैछन् । प्रदीप नेपाल, केदार न्यौपाने, हरि पराजुलीहरूले स्पष्टसँग माधवपक्षलाई समर्थन गरिसकेका छन् ।


प्रतिक्रिया दिनुहोस !